Kiedy w listopadzie 2022 roku zaczynaliśmy projekt Welcome!, mieliśmy przed sobą jedno wielkie pytanie: jak pomóc dzieciom z doświadczeniem migracji poczuć się „u siebie” w nowym kraju, nowej szkole, nowym języku? Dwa i pół roku później możemy powiedzieć: znaleźliśmy kilka odpowiedzi. I chcemy się nimi podzielić.
Skąd się wziął Welcome!?
Projekt powstał z potrzeby. Po 2022 roku tysiące dzieci z Ukrainy trafiły do szkół w Polsce, Czechach, Bułgarii i innych krajach europejskich. Często bez znajomości języka, bez przygotowania, bez wsparcia. Nauczyciele stawali przed wyzwaniami, na które nikt ich nie przygotował. Rodzice czuli się bezradni.
Postanowiliśmy to zmienić – nie sami, ale razem. W międzynarodowym partnerstwie pięciu organizacji z pięciu krajów:
- Fundacja Wspierania Kultury i Języka Polskiego im. Mikołaja Reja (Polska) – koordynator projektu
- Web2Learn (Grecja)
- Politechnika Lwowska (Ukraina)
- AED (Bułgaria)
- Szkoła Językowa PELIKAN (Czechy)
Co stworzyliśmy?
Platformę e-learningową – 15 lekcji języka polskiego, czeskiego i bułgarskiego, zaprojektowanych specjalnie dla dzieci przygotowujących się do wejścia w nowy system edukacyjny. Nie kolejny kurs językowy, ale narzędzie, które uczy słów potrzebnych w szkole, w klasie, na korytarzu. Słów, które pomagają się odnaleźć.
Przewodnik multimedialny dla nauczycieli i rodziców – zbiór dobrych praktyk zebranych od nauczycieli, dyrektorów, psychologów i ekspertów z całej Europy. Podręczniki, wskazówki metodyczne, podcasty. Wszystko po to, żeby nikt nie musiał zaczynać od zera.
Warsztaty pilotażowe – w lipcu 2024 roku w Krakowie przetestowaliśmy nasze podejście w praktyce. Czternaścioro dzieci – z Polski i Ukrainy – spędziło razem tydzień na zajęciach sensomotorycznych, muzycznych, plastycznych, kulinarnych. Tworzyliśmy wspólne mapy marzeń, lepiliśmy pierogi, graliśmy koncerty.
I wiecie co? Zadziałało. Dzieci, które pierwszego dnia nieśmiało stały pod ścianą, piątego dnia żartowały w dwóch językach i spontanicznie pożyczały sobie kredki.
Czego się nauczyliśmy?
Przez te dwa i pół roku zebraliśmy sporo wniosków. Kilka najważniejszych:
- Integracja dzieje się „przy okazji” – najlepsze rozmowy rodzą się podczas wspólnego gotowania, malowania, grania. Nie wtedy, gdy ktoś każe się integrować.
- Czas to sprzymierzeniec – nie można przyspieszyć procesu otwierania się. Zaufanie buduje się dzień po dniu.
- Muzyka, sztuka i jedzenie to uniwersalne języki – komunikują bez słów, tworzą przestrzeń porozumienia ponad barierami.
- Delikatność to siła – tematy związane z migracją wymagają szczególnej wrażliwości. Nie każde dziecko chce opowiadać swoją historię publicznie. I to jest w porządku.
Co zostaje?
Wszystkie materiały – platforma, podręczniki, podcasty, dobre praktyki – są dostępne bezpłatnie na stronie welcomeatschool.eu. Korzystajcie, dzielcie się, adaptujcie do swoich potrzeb.
Bo Welcome! jako projekt się kończy. Ale praca z dziećmi z doświadczeniem migracji – ta trwa dalej. W naszej szkole, w naszych projektach, w codziennej praktyce.
A jeśli chcecie do nas dołączyć – właśnie budujemy zespół wolontariuszy. Ktoś na Was czeka.
Projekt „Welcome! Preparatory online school for children with a migrant background” był współfinansowany ze środków programu Erasmus+ Unii Europejskiej.
